वीरगञ्ज । नेपाल राष्ट्र बैंकले पछिल्ला वर्षहरूमा सामाजिक सञ्जाल तथा डिजिटल माध्यममार्फत हुने ठगी अत्यधिक बढेको भन्दै गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेको छ। वीरगञ्जमा आयोजित ‘डिजिटल सेवासँग सम्बन्धित ठगी तथा स्क्याम : चुनौती र समाधान’ विषयक कार्यक्रममा बोल्दै बैंकका निर्देशक सुशील पौडेलले वित्तीय तथा डिजिटल साक्षरताको अभावका कारण दैनिक हजारौँ नागरिक ठगीको सिकार भइरहेको बताए। नचिनेको लिङ्क क्लिक गर्नेदेखि नक्कली एप डाउनलोड गर्ने, एउटै पासवर्ड धेरै प्लेटफर्ममा प्रयोग गर्ने प्रवृत्तिले खाता ह्याक हुने जोखिम बढेको उनले स्पष्ट पारे।

उनका अनुसार “महिनामा ५०–१०० प्रतिशत रिटर्न” जस्ता प्रलोभन देखाएर युवालाई आकर्षित गर्ने पोनजी स्किम, पूर्ण रूपमा गैरकानुनी कपी ट्रेडिङ तथा विदेशी प्लेटफर्ममा रकम पठाउन बाध्य पार्ने गतिविधि तीव्र रुपमा बढेका छन्। ठगहरूले सरकारी कर, खाता ब्लक वा प्रहरी उजुरीको धम्की दिएर थप रकम हाल्न दवाव दिने गरेका 사례 बढेको उनले बताए। फेक सामाजिक सञ्जाल खाता, सेलिब्रेटीको नाम र फोटो दुरुपयोग गर्दै टेलिग्राम–ह्वाट्सएप समूहमार्फत ठगी गर्ने प्रवृत्ति पनि रहेको उनले उल्लेख गरे।

पौडेलले ठगीमा परेपछि तत्काल बैंक तथा साइबर क्राइम हेल्पलाइनमा सम्पर्क गरी उजुरी दर्ता गर्न आग्रह गरे। चाँडो उजुरी गर्दा रकम विदेश जान रोक्न सकिने सम्भावना बढी रहने उनले बताए। दीर्घकालीन समाधानका लागि वित्तीय तथा डिजिटल साक्षरतालाई राष्ट्रिय अभियान बनाउने, उच्च प्रतिफल = उच्च जोखिमको सिद्धान्त सबैले बुझ्नुपर्ने, नियामक निकायले अनुमति नदिएका प्लेटफर्ममा लगानी नगर्नु पर्ने सुझाव उनले दिए। साथै सञ्चारमाध्यमले डिजिटल ठगीबारे नियमित सामग्री प्रसारण गर्नुपर्ने भन्दै उनले सबै मिलेर ठगीको जालो उखेल्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याए।